Loża „Solidarność” jako pierwsza zaczęła promować syjonizm. O Zakonie Synów Przymierza działającym w Polsce

w II RP


Zachęcamy do obserwowania strony na Twitterze

Z Anną Kargol, autorką książki „Zakon Synów Przymierza. Krakowska loża „Solidarność” 1892-1938” rozmawia Mateusz Rawicz.

– Jaka była geneza krakowskiej loży B’nai B’rith „Solidarność”?

muzeumliteratury.pl
źródło foto: muzeumliteratury.pl

ANNA KARGOL: – Ideą zakonu B’nai B’rith, założonego w latach 40. XIX w. w Stanach Zjednoczonych była ekspansja na ziemie zamieszkałe przez diasporę. Pierwsza europejska loża BB powstała w Berlinie, potem loże zaczęły się rozprzestrzeniać na cały Stary Kontynent, chociaż były kraje, jak Hiszpania, gdzie loże Zakonu Synów Przymierza nie powstały. Loża „Solidarność” powstała pod koniec XIX w. w Krakowie, początkowo podlegała Wielkiej Loży w Wiedniu.

– Jakie cele realizowały loże Zakonu Synów Przymierza?
ANNA KARGOL: –  Popierały współbraci i środowisko żydowskie, które było już dość zasymilowane. Lożom zależało, aby warstwa żydowska była jak najbardziej wykształcona, harmonijnie współpracowała ze społeczeństwem, w którym żyła, ale nie zapominała o żydowskich korzeniach i tradycjach. Loże BB w Europie były zarejestrowane jako stowarzyszenia humanitarne, więc duży nacisk kładziono na działalność dobroczynną prowadzoną wśród diaspory.

– Czyli najważniejszym celem była ochrona tożsamości narodowej?
ANNA KARGOL: – Tak, na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych loże opowiedziały się za ruchem syjonistycznym, wydały oświadczenie, że syjonizm jest ich oficjalną ideologią. Moja książka opisuje ten proces, przejście od popierania asymilacji do syjonizmu.

– W jaki sposób loża „Solidarność” promowała syjonizm?
ANNA KARGOL: – Była pierwszą lożą należącą do dystryktu XIII BB, która zaczęła promować ruch syjonistyczny i prowadziła działania na rzecz państwa żydowskiego w Palestynie. To była działalność promocyjna realizowana poprzez wykłady czy publikacje. Zbierali pieniądze na fundusz Keren Hajesod. Wszyscy bracia jednogłośną uchwałą loży zostali opodatkowani na ten fundusz. Poszczególni bracia również angażowali się w działalność na rzecz syjonizmu i państwa Izrael.

– Czym różniła się loża „Solidarność” od organizacji wolnomularskich?
ANNA KARGOL:

– [quote]Pod pojęciem wolnomularstwa rozumie się organizacje wywodzące się z masonerii, która powstała w Anglii pod umowną datą 1717 r., z wolnomularstwa szkockiego czy powstałego później romańskiego. Obydwie opcje są obecne współcześnie w Polsce, oprócz tego mamy całą, dużą grupę organizacji, które nazywają się parawolnomularskimi, które w jakimś stopniu nawiązują do wolnomularstwa, albo strukturą albo rytuałem. W XIX wieku szczególnie w USA, gdzie Zakon Synów Przymierza powstał panowała moda na organizacje tajemne i przesycone rytualistyką. Nawet kasy zapomogo-pożyczkowe przyjmowały takie formy organizacyjne. To wynikało głównie z uwarunkowań kulturowych. BB mieści się w tym nurcie parawolnomularstwa. To co było charakterystyczne albo podobne do wolnomularstwa to rytuał inicjacyjny, rytuał wtajemniczenia, posiedzenia loży były rytualnie otwierane i zamykane, członkowie nazywali się braćmi. Wydałam niedawno książkę poświęconą rytuałom żydowskich lóż parawolnomularskich BB w Polsce międzywojennej „Po jakubowej drabinie”. Na podstawie nie publikowanego materiału źródłowego, opisuję tam rytuał wtajemniczenia pierwszego stopnia.[/quote]

– Na czym polegał rytuał stosowany w lożach BB?
okladka643ANNA KARGOL: – Był bardzo pięknym i specyficznym rytuałem, przesyconym pięknymi symbolami wywodzącymi się z kultury żydowskiej, po to, ażeby bardziej zakorzeniać tradycję i kulturę judaistyczną w asymilującej się i przez to zagrożonej wynarodowieniem warstwie żydowskiej, żeby ją umocnić. Z biegiem czasu rytuał stosowany w BB ulegał ograniczeniom, ale jeszcze w okresie międzywojennym był bardzo rozbudowany.

– Gdzie poza Krakowem w okresie międzywojennym działały w Polsce loże Zakonu Synów Przymierza?
ANNA KARGOL: – Loża „Braterstwo” w Warszawie, „Amicitia” w Poznaniu, „Concordia” w Katowicach, „Borussia” w Gdańsku, o której pisała pani Hanna Domańska, czy wreszcie loża „Leopolis” we Lwowie zakładana przez krakowską lożę „Solidarność”, która też została reaktywowana, wydała swoją historię w języku rosyjskim i ukraińskim.

– Czy loża BB odnowiona kilka lat temu w Polsce nawiązuje w sensie prawnym do krakowskiej loży „Solidarność”?
– Myślę, że jej członkowie mają świadomość, że ta loża istniała i interesują się jej historią.

Anna Kargol, Zakon Synów Przymierza. Krakowska loża „Solidarność” 1892-1938”, Rytm, Warszawa.

(300)


Dołącz, porozmawiaj, wyraź swoją opinię. Grupa sympatyków strony Niezlomni.com

Redakcja serwisu Niezłomni.com nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zawartych w komentarzach użytkowników. Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Jednocześnie informujemy, że komentarze wulgarne oraz wyrażające groźby będą usuwane.
Ładowanie komentarzy Facebooka ...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

Korzystając z formularza, zgadzam się z polityką prywatności portalu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.